พระพิมพ์ปรกโพธิ์ ๒๒ มิถุนายน ๒๕๕๑ - ๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๓
หน้า 1 2 3
๒๒ มิถุนายน ๒๕๕๑
พระสมเด็จพิมพ์ปรกโพธิ์ ปางปฐมเทศนา

        prasomdej.net พระสมเด็จดอทเน็ต
        ปรกโพธิ์ ปางปฐมเทศนา

        พระสมเด็จองค์นี้มีเอกลักษณ์ของตัวเอง ไม่มีเจตนาเลียนแบบใครมีคุณสมบัติพิเศษแบบ ทูอินวัน (Two in One) คือเป็นพระพิมพ์ปรกโพธิ์และพระพิมพ์ปางปฐมเทศนาด้วย
        พระแบบนี้ไม่ใช่พระของเล่นแน่นอน แต่จะเป็นของเกจิอาจารย์ใดจากวัดไหน?

        ดูจากเนื้อพระ จะเห็นได้ว่ามีอายุและอาจลึกได้ถึงยุคสมเด็จโต แต่นักสะสมที่ดี จะตีความแบบเข้าข้างตัวเองไม่ได้ ต้องมีหลักฐานสนับสนุน
        จากการค้นคว้าหนังสือพระรุ่นเก่า พบว่ามัตตัญญูกล่าวไว้ในหนังสือ "พระสมเด็จวังหน้า และหลวงพ่อเงิน พิมพ์ช่างหลวง" พ.ศ. ๒๕๓๐ หน้า ๑๒ รูปที่ ๒๖ ว่าพิมพ์นี้คือ " พระสมเด็จวัดระฆังชุดพุทธประวัติ พิมพ์ปัญจวัคคีย์" ซึ่งอยู่ในกลุ่มพิมพ์พิเศษ จำลองเหตุการณ์สำคัญ ๆ ในพุทธประวัติซึ่งเป็นพระสมเด็จยุคแรก ๆ ของสมเด็จโต
        เมื่อปรากฏที่รูปถ่ายและบทความในหนังสือบ่งที่มาชัดเจน ก็น่าจะเป็นหลักฐานยืนยันความเป็นพระสมเด็จได้ชั้นหนึ่ง และหากไม่มีหลักฐานอื่นที่ขัดแย้ง ก็ควรพิจารณาศิลปะของพิมพ์ทรงว่าเข้ากันกับศิลปะในยุคปลายรัชกาลที่ ๔ ต่อรัชกาลที่ ๕ หรือไม่
        คำตอบก็คือ ดูจากศิลปะการแกะพระปัญจวัคคีย์ จะเห็นว่าเป็นศิลปะยุคเดียวกับพระพิมพ์ปางปฐมเทศนาของพระพุทธบาทปิลันทน์ ลูกศิษย์ของท่าน ซึ่งเป็นของวัดระฆังเช่นกัน ฝีมือช่างอาจจะเป็นคนเดียวกันหรือมาจากสายบ้านช่างหล่อซึ่งอยู่ใกล้วัดระฆังก็เป็นได้
        prasomdej.net พระสมเด็จดอทเน็ต
        พระปิลันทน์ พิมพ์ปางปฐมเทศนา

        ข้อสนับสนุนอีกประการหนึ่ง คือ การไม่ขัดต่อธรรมเนียมการสร้างพระในยุคนั้นที่ลูกศิษย์จะไม่สร้างพระขณะที่อาจารย์ยังมีชีวิตอยู่ และต่อมาหากจะสร้าง ก็จะสร้างให้แตกต่างจากพิมพ์ทรงของอาจารย์ ไม่เลียนแบบกันตรง ๆ
        พระพุทธบาทปิลันทน์ก็เช่นกัน ท่านสร้างพระพิมพ์นี้แตกต่างกันกับองค์ของสมเด็จโตมาก ทั้งขนาดซึ่งเล็กกว่า มวลสารซึ่งเป็นผงผสมใบลาน พิมพ์พระมีมีเส้นซุ้มเหมือนกัน แต่ไม่มีปรกโพธิ์และศิลปะของพระพุทธเจ้าเป็นปางประทานพรไม่ใช่ปางสมาธิแบบสมเด็จโต
        ดังนั้นพระสมเด็จพิมพ์ปรกโพธิ์ปางปฐมเทศนานี้
        จึงน่าจะเป็นพระสมเด็จวัดระฆังชุดแรกในหมวดพุทธประวัติ สร้างก่อนพิมพ์นิยมที่เล่นหากันในปัจจุบัน