การเรียนรู้อันครอบคลุม- ๒๓ มิถุนายน ๒๕๖๘

ยกตัวอย่างรูปธรรมของพระที่สมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) สร้าง

อาจารย์ตรียัมปวาย (พันเอกพิเศษประจญ กิตติประวัติ) เขียนหนังสือพระสมเด็จที่ดีที่สุด ขึ้นหิ้งเป็นหนังสืออ้างอิงเหมือนเป็นคัมภีร์ไบเบิ้ลของหนังสือพระสมเด็จ ชื่อ “ปริอรรถาธิบายแห่งพระเครื่อง เล่ม ๑: พระสมเด็จ” พิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ. ศ. ๒๔๙๕ พิมพ์ต่อเนื่องกันกว่า ๑๐ ปี เป็นหนังสือที่วงการพระยกย่องว่าดีที่สุดในการศึกษา วิเคราะห์องค์ประกอบต่าง ๆ ของพระสมเด็จ

มีข้อเสียอย่างเดียวคือรูปพระเล็กมาก พิมพ์สีขาวดำ ทำให้ไม่เห็นสีที่แท้จริงของเนื้อพระและรายละเอียดของพิมพ์ทรง ไม่สามารถเชื่อมโยงคนอ่านจากคำอธิบายที่ลึกซึ้ง ครบถ้วน สมบูรณ์ไปหารูปพระที่มีขนาดเล็ก ไม่มีความชัดเจน ไม่มีการขยายองค์ประกอบของพิมพ์ให้ศึกษา

ผลก็คือ มีเซียนพระจำนวนไม่น้อยในวงการพระเครื่องสายพุทธพาณิชย์ที่กล่าวตู่ว่า พระสมเด็จที่ลงรูปในหนังสือตรียัมปวาย เป็นพระไม่แท้

ในความเห็นของผู้เขียน มันเป็นไปไม่ได้อยู่แล้วที่อาจารย์ตรียัมปวายที่เป็นเอตทัคคะเรื่องพระสมเด็จ ผู้บัญญัติศัพท์ “เบญจภาคี” อันมีพระสมเด็จเป็นองค์ประธาน จะนำพระไม่แท้มาลงในหนังสือของท่าน

ต้องโทษความล้าหลังของเทคโนโลยีสมัยนั้น ไม่ว่าจะเป็นกล้องฟิลม์ที่ไม่ใช้เลนส์ถ่ายใกล้ที่เรียกว่าเลนส์มาโคร (Macro Lens) เทคนิคการพิมพ์แบบ Letterpress ที่ไม่ใช่ระบบสี่สีออฟเซ็ท ทำให้รูปพระสมเด็จมีแต่สีขาวดำ มีขนาดเล็ก หยาบ ไม่มีความชัดเจนในรายละเอียด จึงไม่สามารถพิสูจน์ให้เซียนพระที่ด้อยความรู้ เข้าใจว่าเป็นพระสมเด็จที่แท้ได้

พระหลายพิมพ์ในหนังสือตรียัมปวายเป็นพระแท้ที่เซียนพระเหล่านั้นไม่รู้จัก จึงไม่ได้รับการยอมรับจากวงการพระสายพุทธพาณิชย์ที่มีองค์ความรู้อันต่ำต้อย แต่มีอิทธิพลสูงต่อการซื้อขาย ส่งผลให้การศึกษาพระสมเด็จอยู่ในวงแคบ ๆ จำกัดอยู่แต่พิมพ์ที่เซียนพระคุ้นเคยและคุ้นตา เพราะพระในหนังสือตรียัมปวายจำนวนมากถูกตีตราว่าไม่ใช่พระแท้ แค่เห็นก็ดูผ่าน ไม่ได้รับการพิจารณาให้ถี่ถ้วน